علیبن محمد بن ابراهیم بن أبان کُلینی رازی مشهور به «عَلّان کلینی» از راویان امامی عصر غیبت صغری است. از میان رجالیان متقدم، تنها نجاشی شرح حال او را آورده و بر وثاقتش تصریح کردهاست. از او که داییِ شیخ کلینی معرفی شده، روایات بسیاری در الکافی نقل شدهاست. بخش قابل توجهی از این روایات در «کتاب الحُجّة» الکافی است. نظر به اینکه شیخ کلینی روایات کتابش را از منابع مکتوب پیشینی گردآورده، این پرسش مطرح است که منبع مکتوب او در نقل این روایات کدام کتاب بودهاست. اهمیت شناسایی این منابع از آنروست که از جمله معیارهای محدثان متقدم، نقل از کتابهای قابل اعتماد بودهاست. این مقاله میکوشد تا با گردآوری این روایات و تحلیل آنها، این فرضیه را ارزیابی کند. شواهد محتوایی و سندی این روایات، نقل آنها از کتاب أخبار القائم (علیه السلام) علان کلینی را تقویت میکند. محتوای بخش قابل توجهی از این روایات دربارۀ امام زمان (ع) است که با عنوان کتاب وی همسویی کامل دارد.
ابن داود حلی، رجال ابن داود؛ تحقیق: جلال الدین حسینی ارموی؛ تهران؛ دانشگاه تهران؛ 1383ق/1342ش.
ابن طاووس، علیبن موسی؛ مهج الدعوات ومنهج العبادات؛ قم؛ دار الذخائر؛ 1411ق.
اردبیلی، احمد؛ مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان؛ تحقیق: آغا مجتبی عراقی و همکاران؛ قم؛ مؤسسة النشر الإسلامی.
اردبیلی، محمدبن علی؛ جامع الرواة و إزاحة الاشتباهات عن الطرق و الإسناد؛ بیروت؛ دار الأضواء؛ 1403ق.
اشعری قمی، سعدبن عبدالله؛ کتاب المقالات و الفِرَق؛ تحقیق: محمدجواد مشکور؛ تهران؛ مرکز انتشارات علمی و فرهنگی؛ 1361ش.
باقری، حمید؛ «"منبع معتبر" و نشانههای آن نزد محدّثان مُتقدّم امامی: نگاهی به جایگاه "منبع مکتوب" در حدیثپژوهی قُدما»؛ پژوهشهای قرآن و حدیث؛ دورة 47؛ شمارة 1؛ فروردین 1393ش.
بحرالعلوم، سید مهدی؛ رجال السید بحر العلوم المعروف بـالفوائد الرجالیة؛ تحقیق: محمد صادق بحرالعلوم؛ طهران؛ مکتبة الصادق؛ 1363ش.
بروجردی، سید علی؛ طرائف المقال فی معرفة طبقات الرجال؛ تحقیق: سید مهدی رجائی؛ قم: مکتبة آیة الله العظمى المرعشی النجفی؛ 1410ق.
باقری,حمید . (1402). شناسایی منابع مکتوب کلینی در تدوین الکافی: بررسی مورد علیبن محمد کُلینی رازی. پژوهش های قرآن و حدیث, 56(1), 109-130. doi: 10.22059/jqst.2023.349130.670072
MLA
باقری,حمید . "شناسایی منابع مکتوب کلینی در تدوین الکافی: بررسی مورد علیبن محمد کُلینی رازی", پژوهش های قرآن و حدیث, 56, 1, 1402, 109-130. doi: 10.22059/jqst.2023.349130.670072
HARVARD
باقری حمید. (1402). 'شناسایی منابع مکتوب کلینی در تدوین الکافی: بررسی مورد علیبن محمد کُلینی رازی', پژوهش های قرآن و حدیث, 56(1), pp. 109-130. doi: 10.22059/jqst.2023.349130.670072
CHICAGO
حمید باقری, "شناسایی منابع مکتوب کلینی در تدوین الکافی: بررسی مورد علیبن محمد کُلینی رازی," پژوهش های قرآن و حدیث, 56 1 (1402): 109-130, doi: 10.22059/jqst.2023.349130.670072
VANCOUVER
باقری حمید. شناسایی منابع مکتوب کلینی در تدوین الکافی: بررسی مورد علیبن محمد کُلینی رازی. پژوهش های قرآن و حدیث. 1402;56(1):109-130. doi: 10.22059/jqst.2023.349130.670072