قاعده بلاغی «إیّاک أعنی واسمعی یا جاره» از قواعد شناخته‌شده در تفسیر قرآن است که به‌ویژه در تبیین آیاتِ ظاهراً ناسازگار با اصل عصمت پیامبر اکرم(ص) کاربرد یافته است. فیض کاشانی در تفسیر الصافی این قاعده را به‌صورت گسترده در تفسیر چنین آیاتی به کار گرفته و مخاطب حقیقی بسیاری از خطاب‌های قرآنی را امت دانسته است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که آیا تعمیم این قاعده به همه این آیات از پشتوانه زبانی، بلاغی و تفسیری کافی برخوردار است یا هر آیه باید بر اساس قرائن خاص خود ارزیابی شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد انتقادی‑اجتهادی، ضمن بررسی دیدگاه فیض کاشانی و مقایسه آن با آرای علامه طباطبایی، ساختار زبانی و بلاغی آیات را تحلیل کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد آیات مورد استناد فیض کاشانی از حیث ساختار به چهار گروه متمایز تقسیم می‌شوند و در دو گروهِ آیات مبتنی بر شرط ناظر به فرض محال و آیات دارای «لو‌لا»ی امتناعیه، ساختار زبانی خود آیات برای رفع تعارض ظاهری با اصل عصمت کفایت می‌کند و نیازی به انتقال خطاب نیست. در مقابل، در برخی آیات خبری و عتابی، کاربست این قاعده تنها در پرتو قرائن سیاقی و بلاغی قابل توجیه است. بر این اساس، نتیجه پژوهش آن است که قاعده «إیّاک أعنی» قاعده‌ای عام و فراگیر نیست، بلکه قلمرو آن باید به‌صورت موردی و بر پایه تحلیل ساختار زبانی، سیاق و غرض بلاغی هر آیه تعیین شود.