Reconsidering the Meaning of Ẓalūm in the Verse of the Trust (Āyat al-Amānah)

Document Type : Research Paper

Author

Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Faculty of Humanities, University of Zanjan, Zanjan, Iran.

10.22059/jqst.2026.410448.670598

Abstract

Verse 72 of Sūrat al-Aḥzāb, widely known as the Verse of the Trust (Āyat al-Amānah), is among the most challenging verses in Qurʾānic studies. According to the outward (ẓāhir) of the verse, God offered the Trust (amānah) to the heavens, the earth, and the mountains, but they refused to bear it, whereas the human being, described as ẓalūm and jahūl, undertook it. Most exegetes, presuming the commonly understood meanings of ẓalūm as “oppressive” and jahūl as “ignorant,” have interpreted the verse by attempting to resolve the apparent tension between its opening and concluding parts. The central difficulty lies in reconciling the divine Trust with the characterization of the human being as ẓālim and ignorant. Some exegetes have addressed this issue by restricting the generality of the term “human being”, interpreting the verse as referring only to those individuals who, due to ẓulm and jahl, betrayed the Trust. Others have viewed the attributes of ẓalūm and jahūl as latent human capacities that make the bearing of the Trust possible. Additional interpretations have also been proposed; however, from the perspective of this study, none successfully resolves the core problem of the verse. This article argues that neither the referents of the Trust nor the notion of human ignorance constitutes the primary difficulty. Rather, the central issue lies in the meaning of the term ẓalūm. Through an analysis of its semantic range in Arabic lexicon and literature, as well as consideration of the thematic objectives of Sūrat al-Aḥzāb and broader Qurʾānic teachings, it becomes evident that describing the human being as ẓalūm does not denote an intrinsic or essential ẓulm, nor injustice toward oneself or others. Rather, it signifies the capacity to endure hardship and suffering. Accordingly, the term “affliction-bearing” or “suffering-enduring” is proposed as a more appropriate equivalent for ẓalūm.

Keywords

Main Subjects

References

قرآن کریم
آذرنوش، آذرتاش. (1392). فرهنگ معاصر عربی فارسی. تهران: نی.
ابن شهرآشوب، محمدبن علی. (1369). متشابه القرآن و مختلفه. قم: بیدار.
ابن عربی، محی الدین. (1422). تفسیر. بیروت: دارالکتب العلمیة.
ــــــــــ (1388). رحمة من الرحمن فی تفسیر و إشارات القرآن. قم: آیت اشراق.
ابن فارس، احمد. (1387). ترتیب معجم مقاییس اللغة. تهران:‌پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم. (1384). تأویل مشکل القرآن. ترجمه محمد حسن بحری، مشهد: آستان قدس.
ابوالفتوح رازی، حسین بن علی. (1408). روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، مشهد: آستان قدس.
استیونسن، لزلی؛ هابرمن، دیوید و متیوزرایت، پیتر. (1401). دوازده نظریه درباره طبیعت بشر. ترجمه میثم محمد امینی، تهران: نشرنو.
الأسمر، راجی. (بی تا). المعجم المُفصَّل فی علم الصرف. بیروت: دارالکتب العلمیة.
ازهری، محمد بن احمد. (بی تا). تهذیب اللغة. بیروت:‌دار إحیاء التراث العربی.
امین، نصرت بیگم. (بی تا). تفسیر مخزن العرفان. بی‌جا.
ایزوتسو، توشی هیکو. (1378). مفاهیم اخلاقی در قرآن مجید، ترجمه فریدون بدره ای. تهران: فرزان.
بغوی، حسین بن مسعود، (1420). معالم التنزیل. بیروت:‌دار إحیاء التراث العربی.
بهبودی، محمدباقر. (1395). معانی القرآن. تهران: نشر علم.
بیضاوی، عبدالله بن عمر. (بی تا). أنوار التنزیل و أسرار التأویل. قاهره: المکتبة التوفیقیة.
پارسا، فروغ. (1399). معناشناسی و مطالعات قرآنی. تهران: نگارستان اندیشه.
تفلیسی، حبیش بن ابراهیم. (1378). وجوه القرآن. تهران: دانشگاه تهران.
ثعلبی، احمد بن محمد (1422). الکشف و البیان. بیروت:‌دار إحیاء التراث العربی.
جوادی آملی، عبدالله. (1401). تسنیم (تفسیر قرآن کریم). قم: إسراء.
خمینی، روح الله. (1384). مصباح الهدایة الی الخلافة و الولایة. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
راغب، حسین بن محمد اصفهانی. (بی تا). المفردات فی غریب القرآن. قم: دارالمعروف.
رضی، محمد بن حسن. (1421). نهج البلاغه، تحقیق صبحی الصالح. قم: اسوه.
زبیدی، مرتضی محمد بن محمد. (1414). تاج العروس. بیروت: دارالفکر.
زمخشری، محمود بن عمر. (1431)، الکشاف. بیروت:‌دار صادر.
صالح، بهجت عبدالواحد. (1427). إعراب القرآن الکریم. بیروت: دارالفکر.
صدوق، محمد بن علی. (1404). عیون أخبار الرضا علیه السلام. بیروت: مؤسسة الأعلمی.
طباطبایی، محمد حسین. (1390). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی.
ــــــــــ (1388). انسان از آغاز تا انجام، ترجمه صادق لاریجانی. قم: بوستان کتاب.
طبرانی، سلیمان بن احمد. (2008). تفسیر القرآن العظیم. اردن: دارالکتاب الثقافی.
طبرسی، فضل بن حسن. (1415). مجمع البیان. بیروت: مؤسسة الأعلمی.
طبری، محمد بن جریر. (1412). جامع البیان فی تفسیر القرآن. بیروتک دارالمعرفة.
طوسى، محمد بن حسن. (بی تا). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروتک‌دار إحیاء التراث العربی.
عسکری، ابوهلال حسن بن عبدالله. (1400). الفروق فی اللغة. بیروت: دارالآفاق الجدیدة.
فخررازی، محمد بن عمر. (1420). التفسیر الکبیر. بیروت:‌دار إحیاء التراث العربی.
فرات کوفی، فرات بن ابراهیم. (1410). تفسیر. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
فراهیدی، خلیل بن احمد. (1409). کتاب العین. قم: هجرت.
فولادوند، محمد مهدی. (1381). قرآن‌شناسی. تهران: الست فردا.
قرشی، علی اکبر. (1371). قاموس قرآن. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
قرطبی، محمد بن احمد. (1364). الجامع لأحکام القرآن. تهران: ناصرخسرو.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1383). الکافی. تحقیق علی اکبر غفاری. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
لسانی فشارکی، محمد علی. (1373). دائرة المعارف بزرگ اسلامی، جلد6. تهران: مرکز دائرة المعارف.
مطهری، مرتضی. (1381). مجموعه آثار. تهران: انتشارات صدرا.
مک اولیف، جین دمن. (1397). دائرة المعارف قرآن. ترجمه حسین خندق آبادی و همکاران. تهران: حکمت.
ملاصدرا، صدرالدین محمد شیرازی. (1385). اسرار الآیات. تهران: حکمت.
مهدیان فر، رضا. (1399). ظلوم و جهول مدح یا مذمت انسان. مجله‌پژوهش‌های قرآن و حدیث: (1): دانشگاه تهران.
نیشابوری، اسماعیل بن احمد. (1380). وجوه القرآن. مشهد: آستان قدس.
یاحقّی، محمد جعفر. (1372). فرهنگنامه قرآنی (فرهنگ برابرهای کهن فارسی قرآن). مشهد: آستان قدس.
Quranic Sciences and Tradition
Volume 58, Issue 2
(Autumn & Winter 2025 / 2026)
March 2026
Pages 417-434

Files

Share

How to cite

Statistics