موسسه انتشارات دانشگاه تهران پژوهش های قرآن و حدیث 2008_9430 47 2 2014 09 23 Hapax legomenon in the Qur’an: An Analysis of the words that occurs only once within the Text تکامد در قرآن، تحلیلی بر واژه‌ها و ترکیبات تک‌کاربرد در قرآن کریم 247 284 54280 10.22059/jqst.2014.54280 FA مرتضی کریمی نیا مربی گروه قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران Journal Article 2014 04 05 Hapax legomenon (pl. hapax legomena; sometimes abbreviated to hapax, pl. hapaxes), is a word that occurs only once within a context, either in the written record of an entire language, in the works of an author, or in a single text. The related terms, <em>dis legomenon</em>, <em>tris legomenon</em>, and <em>tetrakis legomenon</em> respectively refer to double, triple, or quadruple occurrences, but are far less commonly used. So Qur’anic hapax is said to a word that occurs only once in the text of the Qur’an, such as <em>ṣamad</em>, <em>iram</em>, <em>tasn</em><em>īm</em>, <em>zanjab</em><em>īl</em>, <em>yaq</em><em>ṭīn</em> and so on. The present article is an attempt to find out a complete list of the hapax legomena in the text of the Qur’an as well as analyzing the most important issues around them. The list mentioned above can be practically used for all future studies about the text and language of the Holy Qur’an  واژۀ تکامَد (<em>hapax legomenon</em>و در عربی: اللفظ الفرید/ الفرائد) به کلمه‌ای اطلاق می‌شود که تنها یک بار در سراسر یک متن به‌کار رفته باشد. بنابراین به واژه‌ای که تنها یک بار در متن قرآن کریم به‌کار رفته باشد و هیچ مشتق یا هم‌خانواده‌ای از آن، در متن قرآن نباشد، «تکامَد قرآنی» می‌گوییم. مثال‌هایی از تکامَد قرآنی عبارتند از: صَمَد، اِرم، زنجبیل، یقطین، و تسنیم. بر این اساس، واژه‌ای چون «تنّور» را به سبب ذکر دوباره‌اش در قرآن (هود:40؛ مومنون: 27) نمی‌توان تکامَد دانست. چنین کلمه‌ای اصطلاحاً <em>dis legomenon</em> نامیده می‌شود.[1] مقالۀ حاضر می‌کوشد علاوه بر طرح و بررسی کلی مسائل پیرامون تکامَدهای قرآنی، فهرستی کامل از این الفاظ ارائه دهد تا بر مبنای آن، بتوان تصویر روشنی از تعداد، پراکندگی، دامنه، و دایره‌های معنایی تکامَدها در قرآن به دست آورد. این فهرست می‌تواند به صورت کلی یا جزیی موضوع بررسی دیگر محققان علاقمند به واژه‌شناسی قرآنی شود. <br clear="all" /> [1]. به همین سان، به واژه‌ای با سه کاربرد در یک متن، tris legomenon  گفته می‌شود. https://jqst.ut.ac.ir/article_54280_eb00ff8834aa86e458625ff1692690b9.pdf