موسسه انتشارات دانشگاه تهران پژوهش های قرآن و حدیث 2008_9430 58 2 2026 02 20 An Analysis of the Rationale Behind Addressing the Jinn in the Qurʾānic Challenge (taḥaddī) تحلیل چرایی دعوت جن به تحدی در قرآن کریم‏ 349 364 106505 10.22059/jqst.2026.409930.670586 FA احد داوری چلقائی استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ علوم قرآنی مراغه، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، مراغه، ایران Journal Article 2026 01 22 In order to demonstrate the divine origin of the Qurʾān, God invites its addressees to a form of challenge (taḥaddī) in numerous verses. In most of these verses, the challenge is directed toward human beings; however, in verse 88 of Sūrat al-Isrāʾ: qul laʾin ijtamaʿat al-ins wa al-jinn…), the jinn are explicitly included alongside humans. Given the ontological differences between these two beings and the relative unfamiliarity of the jinn to human audiences, the inclusion of the jinn in this challenge calls for deeper analysis. Despite its significance, this issue has received only limited and scattered attention in Qurʾānic studies. Adopting an analytical–critical approach and drawing upon intra-textual Qurʾānic data as well as exegetical perspectives, the present study seeks to clarify the rationale behind addressing the jinn in this verse. The findings indicate that the inclusion of the jinn reflects a multidimensional and purposeful strategy that can be analyzed on three levels: first, theological–exegetical considerations, including the moral responsibility (taklīf) and free will (ikhtiyār) of the jinn, their capacity for extraordinary acts, and the coherence of this verse with other Qurʾānic passages; second, the cultural context of the revelation, particularly the beliefs of Arab polytheists regarding the role of jinn in inspiring poets and their attribution of the Qurʾān to jinn-inspired utterances; and third, rhetorical considerations, including attention to dimensions of inimitability beyond the purely linguistic, such as the unseen (iʿjāz ghaybī) and the transformative impact (iʿjāz taʾthīrī). خداوند متعال برای اثبات الهی بودن قرآن، در آیاتی پرشمار مخاطبان را به مبارزه دعوت کرده‌است که از آن به تحدی تعبیر می‌شود. در بیشتر این آیات، انسان‌ها مخاطب تحدّی هستند؛ اما در آیه ۸۸ سوره اسراء (قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ …)، «جن» به‌صراحت در کنار «انسان» به مبارزه دعوت شده‌است. با توجه به تفاوت ماهوی این دو موجود و ناشناختگی نسبی جن برای مخاطبان بشری، علت گنجاندن جن در کنار انسان و چرایی تحدی به آنها، نیاز به واکاوی دارد که جنبه‌های گوناگون آن، در تفاسیر و پژوهش‌های علوم قرآنی به صورت بسیار محدود و پراکنده مورد بررسی قرار گرفته‌است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی ـ انتقادی و با تکیه بر داده‌های درون‌متنی قرآن و بررسی دیدگاه مفسران، در پی تبیین علل دعوت جن به تحدّی در آیه یادشده‌است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد دعوت جن، رویکردی چندوجهی و حکیمانه دارد که در سه سطح قابل تحلیل است: نخست از جهت دلایل کلامی-تفسیری از جمله تکلیف و اختیار جن، توانایی انجام کارهای فرابشری و همسویی آیه با آیات دیگر قرآن. دوم توجه به ملاحظات فرهنگی عصر نزول، به‌ویژه باور مشرکان عرب دربار‌ۀ نقش جن در الهام شاعران و نسبت‌دادن قرآن به القائات جنیان؛ و سوم ملاحظات بلاغی قرآن از جمله توجه به وجوهی فراتر از اعجاز لفظی مانند اعجاز غیبی و اعجاز تأثیری. https://jqst.ut.ac.ir/article_106505_9df9e6bcd30c3fdfa74aad717839cc57.pdf