موسسه انتشارات دانشگاه تهران پژوهش های قرآن و حدیث 2008_9430 58 2 2026 03 20 The Inimitability of Revealed Scriptures in Light of a Reconsideration of Qurʾānic Challenge (Taḥaddī) اعجاز کتاب‌های آسمانی در پرتو بازاندیشی تحدی قرآنی‏ 327 347 106504 10.22059/jqst.2026.400832.670517 FA غلامعلی جزینی دانش‌آموختۀ دکترا، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران. Journal Article 2025 08 16 This study aims to reconsider the concept of taḥaddī and to examine the possibility of extending it to pre-Qurʾānic revealed scriptures, particularly the Torah and the original Gospel. Prevailing theological theories have generally denied the inimitability (iʿjāz) of these scriptures on the grounds that they lack an explicit form of taḥaddī. In contrast, the present study advances an alternative perspective grounded in a Qurʾānic–theological approach, employing a descriptive–analytical method to propose a novel model of taḥaddī. This model encompasses not only the conventional “verbal challenge”, but also a largely neglected form, namely “contextual/situational challenge”. An analysis of the prophetic career of Prophet Mūsā and the process of the revelation of the Torah indicates that a constellation of historical conditions, public disputations, and extraordinary events effectively fulfilled the function of taḥaddī. A comparative examination of the challenge-verses in the Qurʾān further reveals that the criteria of taḥaddī—such as the “negation of human comparability” and “freedom from contradiction” —are not exclusive to the Qurʾān, but in some instances are explicitly or implicitly extended to other revealed scriptures. Examples include verse 49 of Sūrat al-Qaṣaṣ, which challenges the polytheists to produce a book more guiding than the Torah, and verse 82 of Sūrat al-Nisāʾ, which presents consistency as a criterion for the divine origin of any revealed text. The findings of this study demonstrate that recognizing taḥaddī at both the verbal and contextual levels provides a framework for addressing the objections of its critics. Moreover, the presence of taḥaddī-related evidence in the Qurʾān with respect to the Torah and the Gospel may serve as a basis for reconstructing a theory of the inimitability of these scriptures. این پژوهش با هدف بازاندیشی در مفهوم «تحدی» و بررسی امکان تعمیم آن به کتاب‌های آسمانی پیشاقرآنی، به‌ویژه تورات و انجیل نخستین، سامان یافته‌است. نظریه‌های رایج کلامی، اعجاز این کتاب‌ها را به دلیل فقدان تحدی نفی کرده‌اند. در برابر، دیدگاه رقیب با رویکردی قرآنی-کلامی و روش توصیفی-تحلیلی، الگویی نوین از تحدّی پیشنهاد می‌کند که در کنار «تحدّی لفظی» متعارف، گونۀ مغفول «تحدّی حالی/مقامی» را نیز در بر می‌گیرد. تحلیل سیرۀ حضرت موسی (ع) و فرایند نزول تورات نشان می‌دهد که مجموعه‌ای از شرایط تاریخی، احتجاجات علنی و رخدادهای خارق‌العاده، عملاً کارکرد تحدی را تحقق بخشیده‌اند.بررسی تطبیقی آیات تحدی در قرآن کریم نیز آشکار می‌سازد که معیارهای تحدی در قرآن، همچون «نفی مماثلت بشری» و «مصونیت از اختلاف»، اختصاص به قرآن نداشته و در مواردی به‌صراحت یا به‌گونه‌ای ضمنی به سایر کتاب‌های وحیانی نیز تعمیم یافته‌است. نمونه‌هایی همچون آیۀ ۴۹ سورۀ قصص که مشرکان را به ارائه کتابی هدایت‌بخش‌تر از تورات فرامی‌خواند، یا آیۀ ۸۲ سورۀ نساء که سلامت از اختلاف را معیار الهی بودن هر کتاب وحیانی می‌داند، مؤید این عمومیت است.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بازشناسی تحدی در دو سطح لفظی و حالی زمینه ردّ انکار مخالفان را مهیا ساخته و وجود شواهد تحدی در قرآن نسبت به تورات و انجیل، می‌تواند مبنایی برای بازسازی نظریه اعجاز این کتاب‌ها باشد. https://jqst.ut.ac.ir/article_106504_fd1039c98edf77e705ef657ac08bafbb.pdf